Kredi Kartı Faizini Kendin Hesapla
Kredi kartı ekstresine ilk kez gerçekten dikkatli baktığım günü hatırlıyorum. O zamana kadar gözüm hep "asgari ödeme tutarı" satırındaydı; onu ödedim, borcu kapattım sanıyordum. Sonra bir ay borcun beklediğimden fazla arttığını görünce hesap makinesini açıp kendim hesaplamaya karar verdim. Sonuç şaşırtıcıydı: aslında bankanın bana söylediği tek bir sayı vardı ve o sayı her şeyi açıklıyordu. Kredi kartı faiz hesaplama işini bir kez öğrendikten sonra harcama alışkanlığım da değişti, çünkü artık "taksitle alıyorum" derken ödediğim gerçek bedeli görüyordum.
Ekstrede önce hangi satırlara bakıyorum
Hesaplamaya girmeden önce elimde doğru sayıların olması gerekiyor. Ekstrede bana lazım olanlar şunlar:
- Dönem borcu: O ay içinde biriken toplam tutar.
- Asgari ödeme tutarı: Gecikmeye düşmemek için ödemem gereken en düşük miktar.
- Akdi faiz oranı (aylık): Borcun ödenmeyen kısmına uygulanan oran.
- Gecikme faizi oranı (aylık): Asgari tutarı bile ödemezsem devreye giren, akdi faizden yüksek oran.
- Son ödeme tarihi: Faizin hangi günden itibaren işlemeye başlayacağını belirleyen tarih.
Bir de sık atlanan bir ayrım var: alışverişlerde son ödeme tarihine kadar faiz işlemez, ama nakit avansta çektiğim günden itibaren faiz başlar. Ben bunu bir kez öğrendikten sonra nakit avans tuşuna bir daha dokunmadım.
Hesabın mantığı: aylık orandan günlük maliyete
Formül gerçekten basit. Ödemediğim bakiyeyi aylık faiz oranıyla çarpıyorum:
Aylık faiz = Kalan borç × Aylık faiz oranı
Diyelim ki 10.000 TL borcum var, asgari 2.000 TL ödedim, geriye 8.000 TL kaldı. Aylık akdi faiz oranını örnek olarak %3,5 kabul edersem: 8.000 × 0,035 = 280 TL faiz. Yani hiç yeni harcama yapmasam bile bir sonraki ekstremde borcum 8.280 TL'nin üzerine çıkıyor.
Gün bazında bakmak istersem aylık oranı 30'a bölüyorum. %3,5 / 30 ≈ günlük %0,1167. Ödemeyi 10 gün geciktirmenin maliyeti 8.000 × 0,001167 × 10 ≈ 93 TL. "On gün ne olacak" dediğim anda cebimden çıkan para tam olarak bu.
Bir şeyi de baştan söyleyeyim: hesapladığım faiz, ödediğim son tutar değil. Faizin üzerine KKDF ve BSMV gibi vergiler ekleniyor. Bu yüzden ben kaba hesabımı yaptıktan sonra üzerine bir miktar pay bırakıyorum; ekstre geldiğinde sürprizle karşılaşmıyorum.
Asgari ödeme tuzağını tablo ile gördüm
En çok işime yarayan şey, birkaç ayı üst üste hesaplamak oldu. Çünkü faiz, kalan bakiye üzerinden tekrar tekrar işliyor. 10.000 TL borç, aylık %3,5 faiz ve sadece asgari ödeme yaptığım bir senaryoda kabaca şöyle bir tablo çıktı:
| Ay | Dönem başı borç | Ödeme (asgari) | İşleyen faiz | Dönem sonu borç |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 10.000 TL | 2.000 TL | 280 TL | 8.280 TL |
| 2 | 8.280 TL | 1.656 TL | 232 TL | 6.856 TL |
| 3 | 6.856 TL | 1.371 TL | 192 TL | 5.677 TL |
Üç ayda ödediğim faiz 700 TL'yi geçiyor ve borç hâlâ duruyor. Kart limitini kullanmaya devam edersem bakiye hiç düşmüyor, sadece faiz ödeyerek yerimde sayıyorum. Kredi kartı borcundan çıkış yollarını anlattığım yazıda da bu noktaya değinmiştim: asgari ödeme, borcu bitirmek için değil, gecikmeye düşmemek için tasarlanmış bir eşik.
Kendi hesabını kurarken izlediğim sıra
- Ekstredeki kalan bakiyeyi ve aylık akdi faiz oranını not al.
- Bakiyeyi oranla çarparak bir aylık faizi bul.
- Ödemeyi geciktirdiğin gün sayısı varsa oranı 30'a bölüp gün sayısıyla çarp.
- Çıkan faize vergiler için küçük bir